Zestaw ponad 330 wskaźników monitorujących ponad 70 priorytetów regionalnych został opracowany na potrzeby analizowania zmian zachodzących w polskich regionach oraz oceny postępów w obszarach istotnych dla zrównoważonego rozwoju i realizacji Celów Zrównoważonego Rozwoju na poziomie regionalnym. W odróżnieniu od wskaźników globalnych i krajowych, priorytety regionalne oraz odpowiadające im mierniki zostały dostosowane do specyfiki społeczno-gospodarczej i środowiskowej polskich województw.
Prace nad budową zestawu priorytetów regionalnych i monitorujących je wskaźników zostały podjęte w odpowiedzi na rosnące zapotrzebowanie na dane w ujęciu terytorialnym, a także zgodnie z zaleceniami Agendy 2030 („nie pozostawiać nikogo w tyle”). Inspiracją były również rekomendacje ONZ, OECD oraz Eurostatu, podkreślające rolę regionów i miast w osiąganiu Celów Zrównoważonego Rozwoju. Istotnym impulsem były również doświadczenia z przygotowania dobrowolnego przeglądu krajowego Polski z wdrażania SDGs (ang. Voluntary National Review) w 2023 r., w którym zwrócono uwagę na potrzebę uwzględnienia wymiaru regionalnego.
Regionalne priorytety zostały zidentyfikowane w oparciu o analizę Krajowej Strategii Rozwoju Regionalnego, strategii rozwoju województw oraz innych dokumentów strategicznych odnoszących się do rozwoju społecznego, gospodarczego i środowiskowego regionów. Przyjęte podejście miało na celu zachowanie spójności pomiędzy priorytetami regionalnymi i krajowymi, przy jednoczesnym uwzględnieniu specyficznych wyzwań i potencjałów poszczególnych województw.
Zgłoszone przez Główny Urząd Statystyczny propozycje wskaźników regionalnych opierają się przede wszystkim na danych statystyki publicznej dostępnych na poziomie województw i innych przekrojach terytorialnych. Przy doborze wskaźników uwzględniono ich adekwatność do monitorowanych zagadnień, możliwość regularnej aktualizacji oraz porównywalność danych pomiędzy regionami.
Priorytety dla regionów
Wspieranie rodzin z dziećmi i opieka nad dziećmi
1.A.2 Odsetek dzieci w wieku do lat 17, na które rodzice otrzymują zasiłek rodzinny
1.A.3 Przeciętne miesięczne wydatki na kulturę i rekreację na 1 osobę w gospodarstwie domowym
1.A.4 Wskaźnik dostępności miejsc opieki dla dzieci w wieku 1-2 lata
1.A.5 Odsetek dzieci w wieku 3-5 lat objętych wychowaniem przedszkolnym
Dostęp do usług dla osób starszych i opieka nad osobami starszymi i z niepełnosprawnościami
1.B.2 Liczba łóżek w hospicjach, zakładach opiekuńczo-leczniczych i zakładach pielęgnacyjno-opiekuńczych na 100 tys. ludności
1.B.3 Liczba pacjentów w zakładach pielęgnacyjno-opiekuńczych na 10 tys. ludności
1.B.4 Odsetek placówek wsparcia dziennego posiadających udogodnienia dla osób niepełnosprawnych
1.B.5 Odsetek zakładów stacjonarnych pomocy społecznej posiadających udogodnienia dla osób niepełnosprawnych
1.B.6 Odsetek zakładów lecznictwa uzdrowiskowego posiadających udogodnienia dla osób niepełnosprawnych
1.B.7 Liczba centrów integracji społecznej, zakładów aktywności zawodowej i warsztatów terapii zajęciowej na 100 tys. ludności
1.B.8 Liczba uczestników w centrach integracji społecznej i warsztatach terapii zajęciowej na 100 tys. ludności
Dostęp do usług internetowych oraz zwiększanie kompetencji cyfrowych
Włączenie społeczne i przeciwdziałanie ubóstwu
1.D.2 Wskaźnik zasięgu ubóstwem po uwzględnieniu w dochodach transferów społecznych
1.D.3 Odsetek gospodarstw domowych oceniających (subiektywnie) swoją sytuację materialną jako raczej złą lub złą
1.D.4 Liczba osób korzystających ze świadczeń pomocy społecznej na 10 tys. ludności
1.D.5 Liczba beneficjentów środowiskowej pomocy społecznej na 10 tys. ludności
Rozwój ekonomii społecznej i solidarnej
Integracja i wspieranie osób z niepełnosprawnościami
Zapewnienie warunków mieszkaniowych grupom najbardziej wrażliwym i potrzebującym społecznie
1.G.2 Odsetek budynków mieszkalnych podłączonych do kanalizacji
1.G.3 Liczba mieszkań, będących w zasobach komunalnych gmin
1.G.4 Średni dochód uprawniający do uzyskania prawa najmu lokalu mieszkalnego zasobu gminy w gospodarstwach jednoosobowych
1.G.5 Liczba mieszkań będących w zasobach towarzystw budownictwa społecznego (TBS)
1.G.6 Liczba mieszkań będących w zasobach gmin (komunalnych)
1.G.7 Liczba gospodarstw domowych oczekujących na najem socjalny na obszarach miejskich ogółem
1.G.8 Liczba mieszkań przypadających na 1000 ludności
Zwiększenie konkurencyjności gospodarstw rolnych i producentów rolno-spożywczych
Zapewnienie jakości i bezpieczeństwa żywności oraz bezpieczeństwa żywnościowego
2.B.2 Udział towarowej produkcji rolniczej w końcowej produkcji rolniczej
2.B.3 Udział towarowej produkcji rolniczej w sumie krajowej (w cenach stałych roku poprzedniego)
2.B.4 Liczba zachorowań na salmonellozę
2.B.5 Liczba zachorowań na czerwonkę bakteryjną
2.B.6 Liczba zachorowań na inne bakteryjne zatrucia pokarmowe
2.B.7 Liczba zachorowań na włośnicę
Promocja produktów wysokiej jakości
Podnoszenie świadomości ekologicznej odnoszącej się do zdrowego życia
Badania i rozwój w dziedzinie produkcji żywności i rolnictwa
Zwiększenie dostępności do usług publicznych z zakresu ochrony zdrowia
3.A.2 Liczba dentystów (pracujących wg podstawowego miejsca pracy) na 10 tys.
3.A.3 Liczba pielęgniarek i położnych (pracujących wg podstawowego miejsca pracy) na 10 tys. ludności
3.A.4 Zespoły ratownictwa medycznego na 100 tys. ludności
3.A.5 Liczba pacjentów w zakładach pielęgnacyjno-opiekuńczych na 10 tys. ludności
3.A.6 Pacjenci w zakładach opiekuńczo-leczniczych na 10 tys. ludności
3.A.7 Pacjenci w hospicjach na 10 tys. ludności
Poprawa jakości i dostępności infrastruktury opieki zdrowotnej
3.B.2 Średnia liczba łóżek w szpitalach uzdrowiskowych i sanatoriach uzdrowiskowych
3.B.3 Przychodnie na 10 tys. ludności
3.B.4 Liczba łóżek w szpitalach ogólnych na 10 tys. ludności
Zwiększenie dostępności do leczenia specjalistycznego oraz terapeutycznego, ze szczególnym uwzględnieniem chorób cywilizacyjnych
3.C.2 Liczba zgonów z powodu chorób układu krążenia ogółem na 100 tys. ludności
3.C.3 Liczba zgonów z powodu nowotworów ogółem na 100 tys. ludności
3.C.4 Liczba zgonów z powodu zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania na 100 tys. ludności
3.C.5 Liczba zgonów kobiet z powodu nowotworu szyjki macicy na 100 tys. kobiet
3.C.6 Liczba zgonów z powodu chorób układu oddechowego ogółem na 100 tys. ludności
3.C.7 Liczba zgonów z powodu chorób układu trawiennego ogółem na 100 tys. ludności
Wysoki poziom kształcenia i szkolenia zawodowego kadry medycznej oraz jej dostępność dla pacjentów
3.D.2 Absolwenci kierunków medycznych
3.D.3 Uczniowie szkół policealnych łącznie z kolegiami pracowników służb społecznych - podgrupa kształcenia - medyczna
3.D.4 Uczestnicy studiów podyplomowych na kierunkach medycznych
3.D.5 Uczestnicy studiów doktoranckich i doktorskich uczelni nadzorowanych przez ministra właściwego do spraw zdrowia
Rozwój profilaktyki zdrowotnej i rehabilitacji oraz promocja zdrowia
3.E.2 Przeciętne trwanie życia kobiet
3.E.3 Oczekiwane trwanie życia w zdrowiu mężczyzn
3.E.4 Oczekiwane trwanie życia w zdrowiu kobiet
3.E.5 Liczba zachorowań na grypę i podejrzenia zachorowań na grypę na 100 mieszkańców
3.E.6 Liczba zachorowań na bakteryjne zapalenie opon mózgowych i/lub mózgu na 100 tys. ludności
3.E.7 Liczba zachorowań na wirusowe zapalenie wątroby typu C na 100 tys. ludności
3.E.8 Liczba zachorowań na inwazyjne zakażenia - Streptococcus pneumoniae na 10 tys. ludności
3.E.9 Liczba zachorowań na boreliozę na 10 tys. ludności
3.E.10 Liczba porad lekarskich w podstawowej opiece zdrowotnej na 1 mieszkańca
3.E.11 Liczba porad lekarskich w ambulatoryjnej opiece zdrowotnej na 1 mieszkańca
3.E.12 Liczba porad specjalistycznych udzielonych w ramach ambulatoryjnej opieki zdrowotnej na 1 mieszkańca
3.E.13 Liczba dni pobytu dzieci i młodzieży w wieku 0-18 w szpitalach uzdrowiskowych i sanatoriach uzdrowiskowych
3.E.14 Ćwiczący w klubach sportowych na 1 tys. ludności
3.E.15 Odsetek obiektów rekreacyjno-sportowych przystosowanych do potrzeb osób niepełnosprawnych (ćwiczących)
3.E.16 Pacjenci/kuracjusze leczeni stacjonarnie w szpitalach uzdrowiskowych i sanatoryjnych zakładach rehabilitacji leczniczej
3.E.17 Pacjenci/kuracjusze leczeni ambulatoryjnie w zakładach lecznictwa uzdrowiskowego i stacjonarnych zakładach rehabilitacji leczniczej
Zdrowe otoczenie człowieka
3.F.2 Udział terenów zieleni w powierzchni ogółem
3.F.3 Emisja zanieczyszczeń gazowych na 1 mieszkańca
3.F.4 Emisja zanieczyszczeń pyłowych na 1 mieszkańca
3.F.5 Udział ludności mieszkającej na terenach objętych procesami rewitalizacji w ogólnej liczbie ludności
Wspieranie bezpieczeństwa zdrowotnego mieszkańców
Wysokiej jakości wykształcenie zawodowe i ustawiczne, dostosowane do potrzeb rynku pracy
4.A.2 Udział absolwentów techników w ogólnej liczbie absolwentów szkół ponadpodstawowych (branżowych szkół I i II stopnia, techników i liceów ogólnokształcących)
4.A.3 Średnia liczba uczniów przypadająca na etat nauczyciela w branżowych szkołach I i II stopnia
4.A.4 Średnia liczba uczniów przypadająca na etat nauczyciela w technikach
Dostęp do wysokiej jakości edukacji uczniów uzdolnionych ze szczególnymi potrzebami
Infrastruktura dla edukacji
Tworzenie warunków dla poprawy dostępności i efektywności kształcenia oraz wyrównywania szans edukacyjnych. (Wspieranie edukacji na wszystkich poziomach w obszarze przygotowania do obowiązkowych egzaminów kończących szkołę)
4.D.2 Zdawalność egzaminu maturalnego
4.D.3 Zdawalność egzaminu maturalnego (Polska=100)
4.D.4 Średnia liczba uczniów przypadająca na etat nauczyciela w szkołach podstawowych dla dzieci i młodzieży
4.D.5 Średnia liczba uczniów przypadająca na etat nauczyciela w liceach ogólnokształcących dla młodzieży
4.D.6 Studenci uczelni na 10 tys. ludności
Wzmacnianie kapitału ludzkiego oraz tworzenie warunków do szerszego zaangażowania dorosłych w uczenie się w różnych formach i miejscach oraz do uznawania efektów uczenia się nabytych poza edukacją formalną
Działania edukacyjne ukierunkowane na wzmocnienie pozycji absolwentów i osób poszukujących pracy
Nabywanie kluczowych umiejętności na wszystkich etapach edukacji
4.G.2 Odsetek uczestników zajęć informatycznych w placówkach wychowania pozaszkolnego
4.G.3 Odsetek uczestników zajęć technicznych w placówkach wychowania pozaszkolnego
4.G.4 Odsetek uczestników zajęć sportowych w placówkach wychowania pozaszkolnego
4.G.5 Odsetek osób posiadających podstawowe lub ponadpodstawowe umiejętności cyfrowe
Działania wspierające równość płci w rodzinach
5.A.2 Wskaźnik dostępności miejsc opieki dla dzieci w wieku 1-2 lata
5.A.3 Przeciętne trwanie życia mężczyzn
5.A.4 Przeciętne trwanie życia kobiet
5.A.5 Odsetek biernych zawodowo z powodu obowiązków rodzinnych i związanych z prowadzeniem domu
5.A.6 Wskaźnik zatrudnienia kobiet z najmłodszym dzieckiem w wieku do 5 lat wg BAEL
5.A.7 Odsetek zarejestrowanych bezrobotnych kobiet
5.A.8 Liczba kobiet, które nie podjęły zatrudnienia po urodzeniu dziecka na 10 tys. ludności
5.A.9 Wskaźnik zatrudnienia w wieku produkcyjnym
Działania zmierzające do uzyskania wysokiej jakości wody, dyspozycyjności jej zasobów oraz jej ochrony
Ekologiczna gospodarka wodą
6.B.2 Ekologiczne gospodarstwa rolne ogółem na 10 tys. ludności
6.B.3 Ekologiczne gospodarstwa rolne z certyfikatem ogółem na 10 tys. ludności
6.B.4 Udział powierzchni ekologicznych gospodarstw rolnych w użytkach rolnych ogółem
6.B.5 Udział powierzchni ekologicznych użytków rolnych z certyfikatem w gospodarstwach ekologicznych w powierzchni użytków rolnych ogółem w gospodarstwach rolnych
Racjonalne wykorzystanie zasobów wodnych
6.C.2 Liczba obiektów małej retencji wodnej
6.C.3 Pojemność obiektów małej retencji wodnej (dam³)
6.C.4 Pobór wody na potrzeby gospodarki narodowej i ludności w ciągu roku ogółem na 1 km² powierzchni
6.C.5 Zużycie wody na potrzeby gospodarki narodowej i ludności ogółem
6.C.6 Zużycie wody z wodociągów w gospodarstwach domowych ogółem na 1 mieszkańca
Rozwój infrastruktury wodno-ściekowej
6.D.2 Eksploatacja sieci wodociągowej - wody podziemne
6.D.3 Stacje uzdatniania wody na wsi na 10 tys. mieszkańców
6.D.4 Odsetek budynków mieszkalnych podłączonych do kanalizacji
6.D.5 Odsetek ludności korzystającej z oczyszczalni ścieków
6.D.6 Liczba oczyszczalni z podwyższonym usuwaniem biogenów
6.D.7 Ścieki przemysłowe i komunalne oczyszczane biologicznie, chemicznie i z podwyższonym usuwaniem biogenów w % ścieków wymagających oczyszczenia
6.D.8 Liczba oczyszczalni przydomowych
6.D.9 Różnica pomiędzy odsetkiem ludności korzystającej z wodociągu i z kanalizacji w miastach
6.D.10 Różnica pomiędzy odsetkiem ludności korzystającej z wodociągu i z kanalizacji na wsi
Zapewnienie stabilnych warunków prawnych do realizacji inwestycji oraz umożliwienie pozyskiwania środków na ich realizację
6.E.2 Nakłady inwestycyjne na wykonanie obiektów małej retencji wodnej
6.E.3 Nakłady na środki trwałe służące gospodarce ściekowej i ochronie wód
6.E.4 Nakłady inwestycyjne ogółem na wodociągi zbiorowe na wsi
6.E.5 Nakłady inwestycyjne ogółem na kanalizację zbiorczą na wsi
Ograniczenie oddziaływania energetyki na środowisko oraz zwiększanie efektywności
Zapewnienie bezpieczeństwa energetycznego regionu
Efektywne wykorzystanie gospodarczego potencjału regionu w oparciu o innowacje i odpowiedzialny wzrost gospodarczy
8.A.2 Udział przychodów netto ze sprzedaży produktów podmiotów zaliczanych do wysokiej i średnio-wysokiej techniki - przedsiębiorstwa o liczbie pracujących 10 osób i więcej
8.A.3 Udział przedsiębiorstw przemysłowych ponoszących nakłady na działalność innowacyjną - przedsiębiorstwa o liczbie pracujących 10 osób i więcej
8.A.4 Nakłady na działalność innowacyjną w przedsiębiorstwach w relacji do PKB
8.A.5 Kapitał zagraniczny na 1 mieszkańca w wieku produkcyjnym
Rozwój przedsiębiorczości w regionach
Podnoszenie jakości kapitału ludzkiego dla nowoczesnej gospodarki, zwiększanie wskaźnika zatrudnienia, w tym promowanie stabilnych form zatrudnienia
Aktywizacja zawodowa, z uwzględnieniem grup szczególnie wrażliwych społecznie i kształtowanie przyjaznego środowiska pracy
8.D.2 Udział osób bezrobotnych pozostających bez pracy dłużej niż 1 rok w ogólnej liczbie zarejestrowanych bezrobotnych
8.D.3 Stopa bezrobocia (wg BAEL)
8.D.4 Wskaźnik zatrudnienia w wieku produkcyjnym
8.D.5 Współczynnik aktywności zawodowej ludności w wieku 50-89 lat
8.D.6 Liczba osób bezrobotnych zarejestrowanych bez stażu pracy w przeliczeniu na 1 000 ludności
8.D.7 Wskaźnik zatrudnienia osób niepełnosprawnych w wieku 16-64 lata
8.D.8 Wskaźnik zatrudnienia osób w wieku 15-29 lat
8.D.9 Odsetek osób dorosłych uczestniczących w kształceniu lub szkoleniu (w wieku 25–64 lata)
Wzrost konkurencyjności regionu poprzez zwiększenie potencjału badawczego i innowacyjnego (Rozwój potencjału instytucjonalnego dla badań i rozwoju, wspierający współpracę między sektorem badawczym a gospodarką)
9.A.2 Udział nakładów na działalność innowacyjną w przedsiębiorstwach w nakładach krajowych
9.A.3 Udział przedsiębiorstw przemysłowych, które współpracowały w zakresie działalności innowacyjnej w ogólnej liczbie przedsiębiorstw
9.A.4 Udział przedsiębiorstw z sektora usług, które współpracowały w zakresie działalności innowacyjnej w ogólnej liczbie przedsiębiorstw
9.A.5 Udział przedsiębiorstw innowacyjnych w ogólnej liczbie przedsiębiorstw
9.A.6 Udział przychodów netto ze sprzedaży produktów innowacyjnych na eksport w przychodach netto ze sprzedaży ogółem w przedsiębiorstwach przemysłowych
9.A.7 Nakłady wewnętrzne na działalność B+R w relacji do PKB (ceny bieżące)
9.A.8 Nakłady wewnętrzne na działalność B+R na 1 mieszkańca
9.A.9 Personel wewnętrzny B+R na 1 000 osób aktywnych zawodowo (w EPC)
9.A.10 Udział zgłoszeń wynalazków w województwie w liczbie zgłoszeń wynalazków w Urzędzie Patentowym ogółem
Silna i inteligentna gospodarka wzmacniająca konkurencyjność regionu (Wzmocnienie mechanizmów transferu innowacji w gospodarce i rozwój inteligentnych specjalizacji)
9.B.2 Udział województwa w tworzeniu produktu krajowego brutto
9.B.3 Produkcja sprzedana przemysłu na 1 mieszkańca
9.B.4 Nakłady inwestycyjne na 1 mieszkańca
9.B.5 Podmioty gospodarki narodowej zarejestrowane w rejestrze REGON na 1000 ludności
9.B.6 Podmioty gospodarki narodowej zarejestrowane w rejestrze REGON na 1000 ludności na wsi
9.B.7 Kapitał zagraniczny na 1 mieszkańca w wieku produkcyjnym
9.B.8 Podmioty z udziałem kapitału zagranicznego na 10 tys. ludności
9.B.9 Nakłady na recykling i wykorzystanie odpadów
Wzmocnienie dostępności infrastruktury transportowej i spójności komunikacji publicznej regionu
9.C.2 Gęstość dróg ekspresowych i autostrad na 1000 km²
9.C.3 Długość linii kolejowych ogółem na 100 km²
9.C.4 Udział długości zelektryfikowanych eksploatowanych linii kolejowych w łącznej długości eksploatowanych linii kolejowych
9.C.5 Liczba przewozów pasażerskich w przeliczeniu na 1 mieszkańca obszarów miejskich
9.C.6 Odsetek autobusów przystosowanych do przewozu osób niepełnosprawnych w komunikacji miejskiej
9.C.7 Długość dróg dla rowerów na 100 km²
9.C.8 Liczba ludności na 1 km² powierzchni zabudowanej i zurbanizowanej
9.C.9 Liczba dworców kolejowych przystosowanych do osób niepełnosprawnych
9.C.10 Liczba dworców autobusowych przystosowanych dla osób niepełnosprawnych
9.C.11 Udział taboru komunikacji miejskiej przystosowanego do przewozu osób niepełnosprawnych w taborze ogółem
Zwiększenie dostępności do usług teleinformatycznych w regionie
9.D.2 Odsetek przedsiębiorstw otrzymujących zamówienia poprzez sieci komputerowe
9.D.3 Odsetek przedsiębiorstw wyposażających swoich pracowników w urządzenia przenośne pozwalające na mobilny dostęp do Internetu
9.D.4 Odsetek osób korzystających z Internetu w kontaktach z administracją publiczną
9.D.5 Odsetek gospodarstw domowych posiadających szerokopasmowy dostęp do Internetu w domu
9.D.6 Odsetek osób korzystających z Internetu w celu wyszukiwania informacji o towarach lub usługach
Przeciwdziałanie społecznemu i ekonomicznemu wyłączeniu, w szczególności poprzez działania zmierzające do budowania rozwoju kapitału społecznego