O SDG

O AGENDZIE 2030 i SDGs (CELACH ZRÓWNOWAŻONEGO ROZWOJU)

Przyjęta we wrześniu 2015 r. Agenda na rzecz Zrównoważonego Rozwoju 2030 jest ustalonym przez ONZ, w drodze negocjacji pomiędzy krajami członkowskimi, kompleksowym planem rozwoju dla świata z perspektywą do 2030 r. Przyjęcie Agendy 2030 jest wydarzeniem bezprecedensowym w historii ludzkości. Wszystkie 193 kraje członkowskie ONZ zobowiązały się do podejmowania działań na rzecz realizacji 17 Celów Zrównoważonego Rozwoju (Sustainable Development Goals – SDGs). Cele te skupiają się na zapewnieniu godnego życia dla wszystkich mieszkańców świata, pokoju i postępu gospodarczego, przy równoczesnej ochronie środowiska naturalnego i przeciwdziałaniu zmianom klimatu.

Agenda 2030 koncentruje się na pięciu aspektach o kluczowym znaczeniu dla ludzkości i naszej planety (tzw. 5xP):

Ludzie (People) stanowią centrum zainteresowania Agendy 2030. Eliminacja ubóstwa i głodu, pełne wykorzystanie indywidualnego potencjału w poczuciu godności i równości szans oraz życie w zdrowym środowisku to główne wyzwania i warunki zrównoważonego rozwoju.

Planeta (Planet) powinna służyć potrzebom obecnych i przyszłych pokoleń. Racjonalne wykorzystanie zasobów naturalnych, zrównoważona konsumpcja i produkcja, wzrost gospodarczy sprzyjający włączeniu społecznemu oraz działania w dziedzinie klimatu pozwolą uchronić planetę przed degradacją oraz zapewnią sprawiedliwość wewnątrz- i międzypokoleniową.

Dobrobyt (Prosperity) należy zapewnić każdemu poprzez powszechną poprawę jakości życia. Uniwersalny dostęp do dobrej edukacji, opieki zdrowotnej oraz infrastruktury w powiązaniu z przyjaznym środowisku postępem gospodarczym i technologicznym pozwoli na korzystanie z dobrodziejstw dostatniego i satysfakcjonującego życia.

Pokój (Peace) stoi na straży realizacji Agendy 2030. Osiągnięcie jej celów możliwe jest jedynie w społeczeństwach wolnych od przemocy i lęku, opartych na tolerancji i włączeniu.

Partnerstwo (Partnership) zakłada konieczność mobilizacji wielu środowisk. Globalna współpraca wszystkich krajów, współdziałanie rządu, przedsiębiorców oraz społeczeństwa obywatelskiego, w duchu solidarności z najsłabszymi, pozwoli na realizację ambitnej wizji Agendy 2030.

ZRÓWNOWAŻONY ROZWÓJ W UE I OECD

Zaangażowanie UE na rzecz zrównoważonego rozwoju

Kierunek działań na rzecz zrównoważonego rozwoju w Unii Europejskiej został po raz pierwszy nakreślony w Strategii Zrównoważonego Rozwoju UE przyjętej w 2001 r. i odnowionej w 2006 r. Pomiarowi realizacji celów Strategii służył zestaw odpowiednio dobranych mierników.

Włączając się w globalną inicjatywę Agendy 2030, w 2016 r. Komisja Europejska ogłosiła komunikat „Kolejne kroki w kierunku zrównoważonej przyszłości Europy”. W dokumencie zadeklarowano uwzględnienie celów SDG w unijnych politykach oraz regularne raportowanie postępów. Biorąc pod uwagę, że priorytety rozwojowe UE zostały określone m.in. poprzez Strategię Europa 2020, 10 Priorytetów Komisji Europejskiej oraz pakiet gospodarki o obiegu zamkniętym, do monitorowania Celów Zrównoważonego Rozwoju w regionie zdecydowano się przyjąć specjalny zestaw 100 wskaźników monitorujących, odmienny od przyjętego przez ONZ i uwzględniający wyzwania stojące przed państwami wspólnotowymi. Zestaw jest w całości oparty o zasoby Europejskiego Systemu Statystycznego.

Zaangażowanie OECD na rzecz zrównoważonego rozwoju

Organizacja Współpracy Gospodarczej i Rozwoju również aktywnie włącza się w działania z zakresu zrównoważonego rozwoju, w tym w realizację Agendy na rzecz Zrównoważonego Rozwoju 2030. OECD wspiera kraje członkowskie we wdrażaniu celów SDG, m.in. poprzez pomoc w mobilizowaniu zasobów krajowych, jak również w dokonywaniu przeglądu polityk i dopasowania ich do określonych celów. Do najważniejszych inicjatyw OECD związanych ze zrównoważonym rozwojem należą ogłoszone w 2011 r. Inicjatywa na rzecz lepszego życia oraz Zielony wzrost i zrównoważony rozwój.

Inicjatywa na rzecz lepszego życia (Better Life Initiative) – projekt OECD mający na celu promowanie lepszych polityk w myśl hasła „Lepsze polityki dla lepszego życia”. Inicjatywa angażuje świat polityki w działania na rzecz osiągania dobrobytu, a także wzmacnia zaangażowanie społeczne. Częścią projektu OECD było opracowanie wskaźnika poprawy jakości życia (ang. Better Life Index), pozwalającego na całościowe spojrzenie na kwestię dobrobytu społeczeństw. Wyniki najnowszych badań na temat jakości życia prezentowane są w kolejnych seriach publikacji tematycznej pt. How’s life? Measuring Well-being.

Zielony wzrost i zrównoważony rozwój (Green growth and Sustainable development) – działania ukierunkowane na wzmocnienie polityki sprzyjającej wzrostowi gospodarczemu, przy jednoczesnym zachowaniu dóbr środowiskowych i rozwoju infrastruktury przyjaznej środowisku. Podstawę aktywności OECD w zakresie zielonego wzrostu stanowi przyjęta w 2011 r. Strategia Zielonego Wzrostu (Green Growth Strategy). Postępy poszczególnych krajów we wdrażaniu wyznaczonych w Strategii priorytetów gospodarczych i ekologicznych są przedstawione w kolejnych seriach publikacjach pn. Towards Green Growth? Tracking Progress.

STATYSTYKA PUBLICZNA NA RZECZ SDGs

Zadaniem statystyki publicznej, wskazanym w Agendzie 2030, jest monitorowanie postępów w osiąganiu Celów Zrównoważonego Rozwoju. Monitorowanie odbywa się na trzech poziomach:

• globalnym – ten poziom koordynuje Komisja Statystyczna ONZ;

• regionów świata – tu odpowiedzialne są regionalne agendy ONZ (w naszym regionie Europejska Komisja Gospodarcza ONZ – UNECE);

• krajowym – za który odpowiadają krajowe urzędy statystyczne (w Polsce GUS).

Do oceny postępów na poziomie globalnym i regionalnym stosowany jest zestaw tzw. wskaźników globalnych (SDG indicators). Wartości dla całego świata i jego regionów są obliczane przez organizacje międzynarodowe, głównie na podstawie oficjalnych danych statystycznych pozyskiwanych z poszczególnych krajów. Na poziomie krajowym, zamiast wskaźników globalnych, państwa mogą wykorzystywać własne zestawy wskaźników, pozwalające na monitorowanie tych obszarów i problemów, które są najważniejsze dla danego kraju. Takie rozwiązanie przyjęto w Polsce (patrz – wskaźniki monitorujące priorytety krajowe). Wskaźniki dla priorytetów krajowych udostępniono po raz pierwszy w 2018 r. W wyniku prac rozwojowych, zestaw został zaktualizowany i silniej powiązany z krajowymi priorytetami w realizacji SDGs. Aktualnie obowiązujący zestaw jest dostępny na Platformie SDG.

Postępy poczynione w skali całego świata i jego regionów są prezentowane przez ONZ w wydawanych co roku raportach. Dodatkowo, dla użytkowników poszukujących szczegółowych danych dla świata, regionów i poszczególnych krajów udostępniono bazę danych. Działania podejmowane przez poszczególne kraje są monitorowane w ramach tzw. dobrowolnych krajowych przeglądów (Voluntary National Reviews – VNR), które odbywają się w lipcu każdego roku na Forum Wysokiego Szczebla ONZ w Nowym Jorku. W 2018 r. po raz pierwszy na przeglądzie zaprezentowała się Polska. Główny Urząd Statystyczny brał udział w przygotowaniu raportu z postępów Polski, jako instytucja odpowiedzialna za wskaźniki monitorujące i zapewnienie potrzebnych informacji statystycznych.

Monitorowanie postępów z realizacji Agendy 2030 jest dużym wyzwaniem dla statystyki publicznej. Wymaga koordynacji prac wielu instytucji i współpracy pomiędzy szczeblem międzynarodowym a krajowym. Dla wsparcia instytucji statystycznych w regionie Europejskiej Komisji Gospodarczej ONZ powołano Grupę Sterującą ds. Statystyki dla SDGs. Od 2018 r. grupie tej współprzewodniczy Polska (GUS). Jednym z najważniejszych dokonań grupy jest przygotowanie mapy drogowej (Road Map on statistics for Sustainable Development Goals), która ułatwia krajom organizację procesu monitorowania Agendy 2030.

GUS4SDGs

W działania na rzecz realizacji Celów Agendy 2030 zaangażowanych jest wiele środowisk, co jest szansą dla GUS na promocję statystyki publicznej i nawiązywanie współpracy z nowymi partnerami.

Hackathon SDG

W listopadzie 2018 r., z myślą o młodzieży, jako szczególnej grupie odbiorców, GUS zorganizował hackathon. Celem tej inicjatywy była budowa aplikacji przeznaczonej dla młodego pokolenia, wykorzystującej wskaźniki SDGs oraz popularyzacja celów zrównoważonego rozwoju wśród młodzieży, a w efekcie zainspirowanie jej do działania na ich rzecz. Podczas wydarzenia międzynarodowe zespoły stworzyły prototypy interaktywnej aplikacji, promującej koncepcję zrównoważonego rozwoju i wykorzystującej dane statystyczne dotyczące SDGs. Spośród dziewięciu prototypów interaktywnych aplikacji, jury (w skład którego wchodzili przedstawiciele Głównego Urzędu Statystycznego, Ministerstwa Przedsiębiorczości i Technologii, Forum Odpowiedzialnego Biznesu oraz SAS Institute) wyłoniło trzy najlepsze gry. Wygrał zespół „Statistical Technical Girls”, który przedstawił grę „El Presidente”, wizualnie i językowo trafiającą w gust młodego pokolenia. Na 2. miejscu uplasował się zespół „Infiniteam”, również prezentując grę, w której na graczu spoczywa odpowiedzialność za prowadzenie polityki zrównoważonego rozwoju, a na 3. – „SKN ESTYMATOR” za aplikację stworzoną z myślą o instytucjach państwowych, biznesie i studentach. Dostrzegając potencjał aplikacji, GUS planuje je dalej rozwijać i wykorzystywać jako kolejną formę prezentacji statystyk SDGs.

Więcej informacji dostępnych na stronie: https://stat.gov.pl/aktualnosci/hackathon-poznajcie-zwyciezcow,215,1.html

Wskaźniki SDG dla biznesu

Podejmowaniem wspólnych ze statystyką inicjatyw na rzecz SDGs są w szczególności zainteresowane organizacje pozarządowe oraz środowisko biznesowe. Na początku 2019 r. podjęta została inicjatywa wypracowania wskaźników monitorujących wpływ biznesu na SDGs. W tym celu powołano grupę ekspertów z zadaniem doboru wskaźników, umożliwiających przedsiębiorcom zmierzenie ich wkładu w realizację celów zrównoważonego rozwoju. W czerwcu br. GUS zorganizował warsztaty pt. „Wskaźniki mierzenia działań biznesu na rzecz Agendy 2030”. Inicjatorem tego przedsięwzięcia był CSR Consulting, a Główny Urząd Statystyczny – Partnerem Merytorycznym. Na początku września 2019 r. zestaw wskaźników trafi do otwartych konsultacji, a 25 września, tj. w 4. rocznicę przyjęcia Agendy 2030 przez ONZ, zostanie ogłoszony.

Więcej informacji dostępnych na stronie: https://kampania17celow.pl/kampania-17-celow/

SDGs w mediach społecznościowych

Promocja statystyk SDGs jest ukierunkowana na określone grupy odbiorców oraz całe społeczeństwo. Stałym kanałem komunikacji danych są media społecznościowe, na których cyklicznie zamieszczane są ciekawostki na temat zrównoważonego rozwoju, przy wykorzystaniu danych liczbowych. GUS jest wspierany przez organizacje pozarządowe w rozpowszechnianiu informacji na temat statystyk SDGs w mediach społecznościowych, w tym m.in. przez Forum Odpowiedzialnego Biznesu.

PUBLIKACJE

GUS

A picture of Poland. Statistics for SDGs

W 2015 r. Polska została jednym z 193 sygnatariuszy Rezolucji ONZ w sprawie Agendy 2030 na rzecz Zrównoważonego Rozwoju. W lipcu 2018 r. po raz pierwszy zaprezentowała swoje postępy we wdrażaniu Celów Zrównoważonego Rozwoju (Sustainable Development Goals – SDGs) podczas krajowych przeglądów na Forum Politycznym Wysokiego Szczebla ONZ. Z tej okazji GUS, jako koordynator procesu monitorowania SDGs w Polsce, przygotował publikację A picture of Poland. Statistics for SDGs, której celem było przybliżenie czytelnikom z innych państw obraz naszego kraju oraz roli, jaką ma do spełnienia Polska w osiąganiu celów Agendy 2030.

Informacje zawarte w publikacji zostały zainspirowane priorytetami rozwojowymi dla kraju, wskazanymi w dokumencie Realizacja Celów Zrównoważonego Rozwoju w Polsce. Raport 2018, przygotowanym na przegląd przez Ministerstwo Przedsiębiorczości i Technologii.

Publikacja, jako wydawnictwo skierowane głównie do odbiorców zagranicznych, dostępne jest wyłącznie w wersji anglojęzycznej.


GUS

Realizacja Celów Zrównoważonego Rozwoju w Polsce. Raport 2018

Raport został opracowany przez Ministerstwo Przedsiębiorczości i Technologii (koordynatora procesu wdrażania Agendy 2030 w Polsce) na potrzeby przeglądu realizacji przez Polskę Celów Zrównoważonego Rozwoju. W publikacji zostały wskazane dotychczasowe doświadczenia, krajowe priorytety rozwoju Polski oraz krajowe podejście do realizacji poszczególnych SDGs. Raport został uzupełniony aneksem statystycznym, zawierającym listę krajowych wskaźników niezbędnych do mierzenia efektów działań podejmowanych na rzecz realizacji każdego z SDGs. Krajowe dobrowolne przeglądy (Voluntary National Review) są organizowane corocznie w Nowym Jorku przez Forum Polityczne Wysokiego Szczebla ONZ. W 2018 r. Polska, w 2018 r., prezentowała swoje osiągnięcia po raz pierwszy.







GUS

Na ścieżce zrównoważonego rozwoju

Publikacja Na ścieżce zrównoważonego rozwoju została przygotowana w związku z wyznaczeniem przez ONZ celów zrównoważonego rozwoju, ujętych w tzw. Agendzie 2030. Jest ona adresowana do wszystkich, którzy chcą dowiedzieć się i zrozumieć, na czym polega idea zrównoważonego rozwoju oraz co ją łączy ze statystyką.







GUS

The Sustainable Development Goals Report 2018

Raport ten stanowi przegląd postępów, jakich dokonano w trzecim już roku realizacji Agendy na rzecz Zrównoważonego Rozwoju 2030. Przedstawia poczyniony progres, ale także wskazuje na konieczne do uzupełnienia luki informacyjne dla wszystkich 17 Celów Zrównoważonego Rozwoju, w oparciu o najnowsze dostępne dane.

Archiwum:

The Sustainable Development Goals Report 2017

The Sustainable Development Goals Report 2016


GUS

Sustainable development in the European Union — Monitoring report on progress towards the SDGs in an EU context

Wydawana od 2017 r. publikacja Eurostatu będąca raportem monitorującym postęp w kierunku osiągnięcia Celów Zrównoważonego Rozwoju w kontekście UE. Raport opisuje i analizuje dokonany postęp przy wykorzystaniu zestawu 100 wskaźników, przyporządkowanych do poszczególnych celów SDG. Analizie poddane są dwa okresy: krótki, uwzględniający postęp dokonany w ciągu ostatnich 5 lat oraz długi, obejmujący tendencje z ostatnich 15 lat.


Archiwum:

Monitoring report on progress towards the SDGs in an EU context – Edycja 2017


GUS

Sustainable development in the European Union – Overview of progress towards the SDGs in an EU context

Opracowanie stanowi skróconą wersję raportu Eurostatu z realizacji SDGs w Unii Europejskiej pn. Sustainable development in the European Union — Monitoring report on progress towards the SDGs in an EU context. Postęp we wdrażaniu Agendy 2030 w UE oceniany jest w okresie krótkim na podstawie nowego zestawu wskaźników SDG dla UE i prezentowany w formie graficznej. Szczegółowa analiza realizacji Agendy 2030 w UE dostępna jest w pełnej wersji raportu.


Archiwum:

Sustainable development in the European Union – Overview of progress towards the SDGs in an EU context – Edycja 2017


GUS

Sustainable development in the European Union — A statistical glance from the viewpoint of the UN Sustainable Development Goals

Publikacja Sustainable development in the European Union bazuje na wieloletnim doświadczeniu Eurostatu w monitorowaniu Strategii Zrównoważonego Rozwoju Unii Europejskiej. Zapewnia statystyczne spojrzenie na obecną sytuację w UE i państwach członkowskich z punktu widzenia realizacji Celów Zrównoważonego Rozwoju SDGs. Opiera się na ograniczonej liczbie wskaźników, które są istotne dla UE i ma na celu uchwycenie szerszego kontekstu każdego z celów SDG. W publikacji przedstawiono 51 wskaźników, opracowywanych i rozpowszechnianych głównie przez Eurostat. Dla każdego z nich prezentowane są dane za ostatni dostępny rok (dla UE-28 i państw członkowskich) oraz ogólne tendencje (dla UE-28).


GUS

Towards Green Growth? Tracking Progress

Przyjęta w 2011 r. przez OECD Strategia Zielonego Wzrostu (Green Growth Strategy) zawiera wytyczne pozwalające osiągnąć wzrost i rozwój gospodarczy, przy jednoczesnym zapobieganiu kosztownym dla środowiska szkodom i nieefektywnemu wykorzystaniu zasobów. Raport Towards Green Growth? Tracking Progress stara się ocenić postępy, jakie poczyniły kraje od momentu przyjęcia Strategii w zakresie dostosowywania wyznaczonych priorytetów gospodarczych i ekologicznych.

Archiwum:

Towards Green Growth


GUS

How’s Life? 2015. Measuring Well-being

How’s life? opisuje kluczowe elementy kształtujące dobrobyt ludzi w państwach będących członkami OECD oraz w krajach partnerskich. Obejmuje szeroki wachlarz statystyk, uwzględniając zarówno dobrobyt materialny (tj. dochody, miejsca pracy, mieszkalnictwo), jak i inne aspekty jakości życia (tj. zdrowie, edukacja, równowaga między życiem prywatnym i zawodowym, środowisko). Raport, oprócz wyników najnowszych badań, pokazuje także zmiany, które zaszły na przestrzeni lat oraz jak zmieniła się dystrybucja dobrobytu pomiędzy różnymi grupami społecznymi.

Archiwum:

How’s Life? 2013. Measuring Well-being

How’s Life? 2011. Measuring Well-being