| Wskaźnik obliczany jest na podstawie wyników uzyskanych z Badania EU-SILC.
Badanie EU-SILC (Europejskie Badanie Dochodów i Warunków Życia) jest badaniem stałym (prowadzonym co roku), którego podmiotem są gospodarstwa domowe oraz osoby w wieku 16 lat i więcej w gospodarstwach domowych. Badanie ma charakter panelowy, tzn. wylosowaną grupę respondentów poddaje się kilkukrotnej "obserwacji" w odstępach czasu, dzięki czemu można zaobserwować i przeanalizować zmieniającą się sytuację, postawy, zachowania lub opinie badanej grupy. Badanie jest realizowane metodą wywiadu bezpośredniego z wykorzystaniem dwóch kwestionariuszy; z których jeden służy do pozyskiwania danych dotyczących gospodarstw domowych, a drugi – danych o osobach indywidualnych.
Celem badania EU-SILC jest pozyskiwanie informacji, które umożliwiają ocenę warunków życia polskiego społeczeństwa oraz pozwalają porównać je z warunkami życia w innych krajach Unii Europejskiej. Służy temu przyjęta przez Eurostat jednolita metodologia.
W miarę potrzeb organów Unii Europejskiej w ramach badania EU-SILC prowadzone są również badania modułowe poświęcone wybranemu zagadnieniu (jest to dodatkowa ankieta realizowana jednocześnie z badaniem podstawowym).
Główny Urząd Statystyczny wdrożył badanie EU-SILC w 2005 r.
Jednostką badania jest gospodarstwo domowe, czyli osoby, które są lub nie są ze sobą spokrewnione, mieszkają razem i wspólnie utrzymują się (gospodarstwo domowe wieloosobowe). Gospodarstwo domowe może również tworzyć jedna osoba, która utrzymuje się samodzielnie, bez względu na to, czy mieszka sama, czy z innymi osobami (gospodarstwo domowe jednoosobowe).
Przy obliczaniu zasięgu ubóstwa uwzględniane są następujące granice ubóstwa:
• relatywna granica ubóstwa – 50% średnich wydatków ogółu gospodarstw domowych,
• ustawowa granica ubóstwa – kwota dochodu na jedną osobę w gospodarstwie domowym, która zgodnie z obowiązującą ustawą o pomocy społecznej uprawnia do ubiegania się o przyznanie świadczenia pieniężnego z pomocy społecznej,
• granica ubóstwa skrajnego – poziom minimum egzystencji obliczany przez Instytut Pracy i Spraw Socjalnych (IPiSS), minimum egzystencji uwzględnia jedynie te potrzeby, których zaspokojenie nie może być odłożone w czasie, a konsumpcja niższa od tego poziomu prowadzi do biologicznego wyniszczenia.
W celu wyeliminowania wpływu, jaki skład społeczno-demograficzny ma na koszty utrzymania gospodarstw domowych, zarówno przy obliczaniu poziomu wydatków w gospodarstwach domowych, jak i przy ustalaniu granic ubóstwa (relatywnego oraz skrajnego) zastosowano tzw. oryginalną skalę ekwiwalentności.
Według tej skali:
• wagę 1 przypisuje się pierwszej osobie w gospodarstwie domowym w wieku 14 lat i więcej;
• wagę 0,7 – każdej następnej osobie w tym wieku;
• wagę 0,5 – każdemu dziecku w wieku poniżej 14 lat.
Oznacza to, że granica ubóstwa skrajnego i relatywnego dla gospodarstwa czteroosobowego złożonego z dwóch osób dorosłych i dwojga dzieci jest 2,7 razy wyższa niż dla gospodarstwa jednoosobowego. |
